Fabrikada Katlama Düzeni ve Ölçüler
Kısa cevap: Fabrikada katlama, ürünün her seferinde aynı ölçüde ve aynı sırayla katlanmasıdır. Evdeki katlamadan farkı ölçüdür: kat ölçüsü poşetin iç ölçüsünü, poşet ölçüsü de kolinin içine kaç adet gireceğini belirler. Bu yüzden katlama şablonla yapılır. Ölçüyü alıcının şartnamesi verir; şartname yoksa ürün grubunun yerleşik ölçüsü kullanılır ve ilk parçayla onaylanır.
Katlama ölçüsü neden rastgele seçilemez?
Katlanan ürün bir sonuç değil, bir zincirin ilk halkasıdır. Zincir şöyle işler:
- Kat ölçüsü poşetin iç ölçüsünü belirler. Poşet dar kalırsa ürün sıkışır ve kırım bozulur; geniş kalırsa ürün poşet içinde kayar.
- Poşet ölçüsü koli içine kaç adet gireceğini belirler. Birkaç santimlik fark, koli başına birkaç adet demektir.
- Koli içi adet palet ve konteyner hesabını belirler. Buradaki sapma doğrudan navluna yazılır.
- Kat ölçüsü aynı zamanda rafta görünümü belirler. Yan yana duran iki ürün farklı ölçüde katlanmışsa reyon düzensiz görünür.
Zincirin dört halkası da tek bir sayıya bağlı olduğu için katlama, atölyede “el alışkanlığı” olarak bırakılamaz. Ölçü yazılı hâle gelir, şablona geçer ve parti boyunca sabit kalır. Ambalaj kararlarının bütününü malzeme ve ambalaj rehberinde tabloya bağladık; bu yazı o rehberin bir adım öncesini, ölçünün nereden çıktığını anlatıyor.
Katlama şablonu (mastar) nedir?
Katlama şablonu, ürünün üstüne konularak kat çizgilerini sabitleyen sert mukavva veya plastik levhadır. Operatör ürünü şablonun kenarından katlar; şablon çıkarıldığında kat ölçüsü şablonun ölçüsüdür.
Şablonun işi hız değil tekrarlanabilirliktir. Şablonsuz katlamada aynı tişörtün eni elden ele birkaç santim oynar. Tek başına bakıldığında fark edilmez; koli açıldığında ürünler birbirine hizalanmadığı için hemen görünür. Alıcı deposu bunu “karışık parti” olarak okur ve sayım güveni düşer.
Şablonun ikinci işi kat çizgisinin yerini garanti etmektir. Baskılı tişörtte kat çizgisinin baskının ortasından geçmesi, birkaç hafta sonra baskıda çatlak demektir. Şablon, çizgiyi baskının dışına taşıyacak şekilde ölçülendirilir. Baskılı üründe uygulanan reçetenin tamamı tişört ve sweat sayfasındadır.
Şablon üçüncü olarak denetlenebilir bir nesnedir. Ölçü tartışmaya düştüğünde şablon masaya konur; “biz böyle katlıyoruz” cümlesi yerine ölçülebilir bir levha konuşur.
Hangi üründe hangi katlama biçimi ve ölçü kullanılır?
Katlama biçimi kumaşın kalınlığına ve ürünün formuna göre değişir. Ölçü ise şablona yazılır.
| Ürün grubu | Katlama biçimi | Yerleşik şablon ölçüsü | Ölçüyü zorlayan şey |
|---|---|---|---|
| Gömlek, düz dokuma üst | Kitap katı — karton, kelebek, boyun bandı | 27×38 cm | Yaka formunun poşet içinde bozulmaması |
| Tişört, sweat | Şablonlu tam kat | 30×40 cm | Kat çizgisinin baskı alanına girmemesi |
| Triko, kalın örme | Yarım kat | 30×40 cm | Tam katın örmede kalıcı kırım izi bırakması |
| Pantolon, denim | Bel kartonlu kat | Poşet iç ölçüsüne göre | Paça hizası ve bel bandının düz durması |
| Çocuk giyim | Beden grubuna göre küçültülmüş şablon | Beden setine göre ayrı şablon | Küçük bedende şablon boşluğunun ürünü kaydırması |
| Ceket, mont | Katlanmaz — askıda sevk | — | Omuz ve klapa formunun katı kaldırmaması |
Bu ölçüler bizim çalıştığımız yerleşik şablon ölçüleridir; sektör genelinde bağlayıcı bir standart değildir ve bizim taahhüdümüz olarak okunmamalıdır. Alıcınızın packing instruction dokümanı farklı bir ölçü yazıyorsa şartname esastır — şablonu ona göre keseriz.
Triko tarafında ölçü aynı kalsa da kat biçimi değişir: kalın örmede tam kat, birkaç haftalık depolamadan sonra açılmayan bir iz bırakır. Bu yüzden triko ve kazak grubunda yarım kat tercih edilir, poşet ölçüsü de buna göre büyür.
Şablon ölçüsü hangi girdilerden çıkar?
Ölçü tek bir yerden gelmez; beş girdinin kesişiminde belirlenir.
- Alıcı şartnamesi. Zincir mağaza ve pazaryeri programlarının yazılı paketleme talimatı vardır. Şartname varsa diğer dört girdi ona uyar, tersi olmaz.
- Poşet iç ölçüsü. Poşet elinizde hazırsa şablon ona göre kesilir. Poşet henüz sipariş edilmediyse sıra tersine döner: önce kat ölçüsü, sonra poşet.
- Barkod ve etiket konumu. Barkodun poşet üstünden okunması gerekiyorsa kat çizgisi barkodu kapatmayacak şekilde planlanır. Bu, poşet paketleme adımında değil katlama adımında çözülür.
- Koli iç ölçüsü. Koli müşteride hazırsa kat ölçüsü koliye tam sığacak biçimde yuvarlanır. Yarım kalan sıra, koli başına kayıp hacim demektir.
- Kanal. Rafa giden ürün sunum ister; e-ticarete giden ürün hacim ister. Aynı üründe iki kanal, çoğu zaman iki şablon demektir.
Kollar, paçalar ve barkod katın neresine gelir?
Kat ölçüsü kadar önemli olan ikinci şey yerleşim sırasıdır. Aynı ölçüde katlanmış iki ürün, kolları farklı yattığı için farklı görünebilir.
Üst giyimde kol, gövde genişliği şablonla sabitlendikten sonra içeri katlanır. Kolun ucu gövdenin dışında kalırsa poşette kabartı yapar; fazla içeri alınırsa omuzda pot oluşur. Uzun kollu üründe kol bir kez daha kendi üstüne katlanır ve kat çizgisi dirsek hizasına denk getirilmez — dirsek hizasındaki iz askıda en geç açılan izdir.
Alt giyimde paça hizası belirleyicidir. İki paça üst üste tam hizalanmadan katlanan pantolon, bel bandı düz dursa bile poşette eğri görünür. Bel kartonu bu yüzden kullanılır: kartonlu bel, kat boyunca ürünün eksenini tutar.
Barkod ve sallama kart konumu katlamayla birlikte kararlaştırılır. Barkod kat arasında kalıyorsa depo koliyi tek tek açar. Sallama kartın kat dışında kalması ise poşeti delme riskini doğurur; kart genellikle kat altına, ürünün üstüne yatırılır.
Kat izinin kalıcı olmaması için sıra neden değişmez?
Sıra tektir ve şudur: ütü → soğutma → katlama → poşet. Bu sıranın gerekçesi kumaş fiziğidir. Elyaf sıcakken aldığı formu koruma eğilimindedir; ütüden sıcak çıkan bir ürün hemen katlanırsa kat çizgisi o forma yerleşir ve askıya alındığında açılmaz.
Aynı şey poşet için de geçerlidir. Sıcak ürün poşetlendiğinde nem poşetin içinde kalır; bu hem koku hem de leke riski doğurur. Bu yüzden soğutma ayrı bir adımdır, ütü masasının devamı değildir. Ütü ve pres tarafındaki uygulamamız son ütü ve presleme sayfasında ayrıntılı.
Kat izi zaten kalmış bir partide çözüm katlamayı değiştirmek değildir — ürün yeniden ütülenir, soğutulur ve yeniden katlanır. Bu, hattın en pahalı geri dönüşlerinden biridir ve neredeyse her seferinde sıranın bozulmasından çıkar.
Katlama hatası koli hesabını nasıl bozar?
Katlama hatasının bedeli katlama istasyonunda ödenmez; üç istasyon sonra ödenir. Hata ne kadar geç fark edilirse düzeltmesi o kadar pahalıdır.
| Hata | Nerede fark edilir | Sonucu | Düzeltmesi |
|---|---|---|---|
| Şablon ölçüsünden birkaç santim taşma | Poşetleme istasyonunda | Poşet ağzı kapanmaz veya ürün sıkışır | Aynı vardiyada yeniden katlama |
| Kat ölçüsü yeni, koli planı eski | Kolileme sırasında | Koli başına adet düşer, koli sayısı ve hacim artar | Koli planının yeniden hesaplanması |
| Aynı partide iki farklı ölçü | Alıcı deposunda | Parti karışık görünür, sayım güveni düşer | Partinin tamamının yeniden katlanması |
| Barkod kat arasında kalıyor | Depo mal kabulünde | Koliler tek tek açılır, sevkiyat bekler | Şablon yönünün değiştirilmesi, yeniden poşetleme |
| Asorti partide bedene göre değişen ölçü | Konteyner yüklemesinde | Koli hacmi çeki listesiyle tutmaz | Beden setine tek şablon ölçüsü verilmesi |
Tablodaki son satır özellikle sinsidir: asorti kolide farklı bedenler farklı ölçüde katlanırsa koli yüksekliği sabit kalmaz ve palet düzeni tutmaz. Kolileme ve sevkiyat hazırlığında bu kontrolü nasıl yaptığımız koli paketleme ve sevkiyat sayfasında yazılı.
Katlama düzeni bizde nasıl sabitlenir?
Parti mal kabulden geçtikten sonra ölçü kararı ilk iş olarak kapatılır: şartnameniz varsa şablon ona göre kesilir, yoksa ürün grubunun yerleşik ölçüsüyle bir örnek katlanır ve fotoğrafla onayınıza sunulur. Onaydan önce seri açılmaz.
Onaylanan ölçü şablona geçer, şablon hat başına asılır ve parti boyunca değişmez. Vardiya içinde belirli aralıklarla katlanmış ürün ölçülür; sapma varsa şablon yeniden hizalanır. Hattın tamamındaki adım sırası nasıl çalışırız sayfasında adım adım açık.
Poşet tipi kararı katlamadan hemen sonra gelir ve ölçüyle birlikte konuşulur; tip, kapak ve delik seçimini poşet seçimi yazısında ayrı ele aldık. Minimum parti 300 adet, standart termin 3–5 iş günüdür; teklif talebinizde katlama ölçüsünü yazarsanız dönüşü hızlandırırsınız.
Bu yazının hizmet karşılığı
Tamamı: ütü paket hizmetlerinin listesi · yedi ürün grubunun reçeteleri
Katlama ölçünüzü ilk parçada sabitleyelim
Ürün, kanal ve poşet ölçüsünü yazın; şablon ölçüsünü çıkarır, ilk katlanan parçayı fotoğrafla onayınıza sunarız. Onaylanan ölçü parti boyunca değişmez.
Numune ve adet bilgisi geldiğinde teklif 4 saat içinde yazılı gelir. Minimum parti 300 adettir.
Sık sorulan sorular
Katlama şablonunu siz mi hazırlıyorsunuz?
Şablonu biz keseriz, ölçüyü siz onaylarsınız. Manüeliniz varsa ölçü oradan alınır; yoksa ürün grubunun yerleşik ölçüsünden çıkarılır ve ilk parça fotoğrafla onayınıza gelir. Onaylanan şablon parti boyunca kilitlenir, ara ölçü değişikliği yapılmaz. Şablon bir kez kesilir; sonraki partilerde aynı ölçüyle çalışırız.
Aynı ürünü iki operatör farklı katlarsa ne oluyor?
Şablon tam da bunu engellemek için var. Şablonsuz katlamada aynı tişörtün eni birkaç santim oynar; parti alıcı deposunda karışık görünür ve sayım güveni düşer. Bizde kat çizgisi şablonla sabitlenir, hat başında ilk parçalar ölçülür. Ölçü kayarsa şablon yeniden hizalanır, ürün yeniden katlanır.
Katlama ölçüsünü değiştirmek poşeti ve koliyi de değiştirir mi?
Neredeyse her seferinde. Kat ölçüsü poşetin iç ölçüsünü, poşet ölçüsü de koli içine giren adedi belirler. Şablonu birkaç santim büyütmek koli başına adedi düşürür, koli sayısını ve hacmi artırır. Bu yüzden ölçü değişikliği koli planıyla birlikte konuşulur.
Kat izi ürüne kalıcı zarar verir mi?
Kumaşa ve sıcaklığa bağlı. Soğumadan katlanan pamuklu üründe kat izi kalıcılaşır; viskon ve saten gibi yüzeylerde iz parlama hâline gelebilir. Doğru sırada çalışılan üründe iz askıya alındıktan sonra açılır. Riskli kumaşta yarım kat veya askılı sevk konuşulur.
Mağaza ve e-ticaret partisinde katlama ölçüsü aynı olabilir mi?
Olabilir ama çoğu zaman olmuyor. Mağaza partisinde kırım keskinliği ve raf hizası öne çıkar, e-ticarette hacim ve barkodun poşet üstünden okunması önemlidir. Aynı ürünü iki kanala gönderiyorsanız kanal başına ayrı şablon çıkarırız; tek şablonla iki kanalı idare etmek çoğu zaman iki tarafta da ölçü sapması bırakır.