Koli Etiketinde Ne Yazar?

Kısa cevap: Koli etiketi, kolinin içinde ne olduğunu açmadan söyleyen sevkiyat kimliğidir. Üzerinde gönderici ve alıcı, sipariş numarası, model kodu, renk, beden dökümü, asorti oranı, koli içi adet, net ve brüt ağırlık, koli ölçüsü, koli sırası ve menşe bulunur. Alanların tamamı alıcı şartnamesine göre kesinleşir; eksik bir alan partiyi alıcı deposunda bekletir.

Bir kolinin üstünde kaç ayrı etiket bulunur?

Konfeksiyon kolisinde çoğu zaman tek etiket yoktur. Üç katman aynı koliyi tarif eder ve üçü aynı şeyi söylemek zorundadır.

Ana etiket, kolinin uzun kenarına yapıştırılan içerik etiketidir. Model, renk, beden dökümü, adet ve koli sırası buradadır. Depo mal kabulü önce bunu okur.

Yan etiket, kısa kenardaki tekrardır. İstifte uzun kenar duvara veya komşu koliye dönük kalabilir; okunacak tek yüz o zaman kısa kenardır. Çoğu alıcı iki yüzü bu yüzden ister.

Shipping mark, ihracat kolisinin gümrük kimliğidir. Alıcı, sipariş numarası ve menşe bilgisini taşır; ihracat evrakıyla eşleşmesi zorunludur. Mark ile çeki listesinin birbirini nasıl doğruladığı ihracat paketleme ve çeki listesi rehberinde satır satır yazılıdır.

Yurt içi sevkiyatta üç katman tek etikete iner. İhracatta ayrışır, çünkü okuyan taraflar farklıdır: depo içeriği arar, gümrük beyanı arar, mağaza dağıtımı arar.

Hangi alanı kim okur?

Etiket şablonu “ne yazalım” sorusuyla değil, “kim okuyacak” sorusuyla kurulur. Her alan bir tarafa hizmet eder; o taraf alanı bulamazsa koli durur.

Alan	Kimin işine yarar	Eksik veya yanlışsa
Gönderici / alıcı	Nakliye, gümrük	Koli yanlış partiye ayrılır
Sipariş (PO) numarası	Alıcı deposu	Mal kabul siparişle eşleşmez, koli bekler
Model / stil kodu	Depo, mağaza	Ürün sistemde tanınmaz, stok girişi yapılmaz
Renk ve beden dökümü	Depo sayımı	Koli tek tek açılır, sayım yavaşlar
Asorti oranı	Mağaza dağıtımı	Koli rafa gitmez, yeniden ayrıştırılır
Koli içi adet	Sayım mutabakatı	Adet farkı tutanağa yazılır
Net / brüt ağırlık ve koli ölçüsü	Nakliye, gümrük	Navlun hesabı ve beyan tutmaz
Koli sırası (3 / 40)	Yükleme kontrolü	Eksik koli yükleme sırasında fark edilmez

Tabloda görünmeyen bir alan daha vardır: menşe. Made in Türkiye ibaresi gümrük içindir ve ihracat kolisinde ayrı satırda durur. Ürün üstündeki menşe etiketiyle koli üstündeki ibarenin çelişmesi, denetimde açıklanması en zor durumlardan biridir.

Koli sırası alanı sahada en çok işe yarayan satırdır. 3 / 40 veya İngilizce evrakta carton 3 of 40 biçiminde yazılır. Yükleme sırasında eksik koliyi bulmanın tek pratik yolu budur; sayım değil, sıra takibi çalışır.

Alanların malzeme tarafındaki karşılığı — hangi koli, hangi bant, hangi dolgu, hangi baskı yöntemi — malzeme ve ambalaj rehberinde tablodadır. Bu yazının konusu malzeme değil, alanın kendisi: kim okur, ne söyler ve eksik kaldığında koliyi nerede durdurur.

Asorti oranı etikete nasıl yazılır?

Asorti koli, farklı bedenleri önceden belirlenmiş bir oranda taşır. Oran etikete yazılmazsa koli alıcı deposunda tek tek açılıp sayılır — ve bu, sevkiyatın en sessiz gecikmesidir.

Yerleşik yazım, beden sırası ile oranı aynı sırada alt alta göstermektir:

Satır	S	M	L	XL	Toplam
Oran (ratio)	1	2	2	1	6
Koli içi adet (2 set)	2	4	4	2	12

Oran satırı tek başına yetmez. Kolinin kaç set taşıdığı yazılmazsa depo, 1-2-2-1 yazısını 6 adet sanır; koli 12 adet çıkar ve sayım tutmaz. Etikette hem oran hem koli içi toplam adet bulunur.

Renk de asortiyse renk satırı ayrıca açılır. Beden oranı ile renk oranı aynı satıra sıkıştırıldığında okuma hatası kaçınılmaz olur. Terimin tanımı ve oranı kimin belirlediği asorti terimi sayfasındadır.

En pahalı asorti hatası şudur: oran doğru yazılır, koli yanlış dizilir. Etiket doğru olduğu için hata sevkiyatta değil, mağazada görünür. Bu yüzden ilk koli dizildikten sonra fotoğraflanıp onaya sunulur; seri o referansla ilerler.

Solid pack kolinin etiketi neden daha kısadır?

Solid pack kolide tek renk ve tek beden bulunur. Etikette renk ve beden tek satırdır, oran satırı yoktur, koli içi adet tek bir sayıdır. Depo bu koliyi açmadan sayabilir; etiket kısa olduğu için okuma hatası da azdır.

Asorti kolide etiket bir tablo taşır: beden dökümü, oran ve toplam adet ayrı ayrı görünür. Çoğu alıcı ayrıca görünür yüze ASSORTED veya RATIO PACK ibaresi ister. İbare, deponun koliyi solid sanıp tek kalemde saymasını önler.

Aynı partide iki düzen birlikte kullanılıyorsa koliler gözle ayrılabilir olmalıdır. Renkli etiket, işaret bandı veya farklı koli numarası aralığı bu ayrımı sağlar. Karışık paletten solid koliyi bakışta seçebilmek, depo sayım hızını doğrudan belirler.

Etiket koliye nereye ve kaç yüze yapıştırılır?

• İki yüz. Bir uzun kenar, bir kısa kenar. İstifte hangi yüzün dışa bakacağı önceden bilinmez.
• Üst yüze yapıştırılmaz. Palet istifinde üst yüz kapalı kalır; oraya konan etiket okunmaz.
• Bandın üstüne yapıştırılmaz. Koli açıldığında bant etiketi de yırtar ve koli kimliksiz kalır.
• Kenardan boşluk bırakılır. Köşeye taşan etiket elleçlemede sürtünür, ilk yırtılan yer köşedir.
• Tüm kolilerde aynı konum. Depo operatörü etiketi aramaz; baktığı yerde bulmak ister.

Konum kuralı alıcıdan alıcıya değişir. Buradaki uygulama sektörde yerleşik olandır; bizim taahhüdümüz değildir — bağlayıcı olan alıcının packing instruction dokümanıdır. Koli, bant ve dış ambalaj malzemesinin tamamı malzeme ve ambalaj rehberinde tablo hâlindedir.

El yazısı ne zaman kabul edilmez?

El yazısı yalnız yurt içi sevkiyatta ve alıcının açıkça izin verdiği durumda görülür. Üç durumda kesinlikle kullanılmaz.

1. Barkod taşıyan etikette. Barkod basılır, elle yazılmaz. Koli barkodunun katmanları SSCC ve GS1-128 yazısında ayrıntılıdır.
2. İhracat kolisinde. Gümrük ve alıcı deposu okunabilirlik arar. El yazısı rakamlarda 1 ile 7, 0 ile 6 sık karışır; karışan rakam koli sırasındaysa yükleme sayımı bozulur.
3. Düzeltme yapılmış etikette. Üstü çizilmiş, silinmiş veya iki kez yazılmış etiket kabul edilmez. Yeni etiket basılır, eskisi tamamen sökülür — üstüne yapıştırmak çözüm değildir, iki etiket birbirinden ayrılır ve ikisi de okunur.

Baskı tarafında ayrı bir tuzak vardır. Doğrudan termal etiket ısı ve sürtünmeyle soluklaşır; sıcak konteynerde veya uzun depolamada yazı kaybolur. Uzun yolculuk yapan partide termal transfer baskı tercih edilir. Basılan etiketin doğrulanması barkod ve etiketleme hizmetinin standart adımıdır.

Yanlış etiketin bedeli nerede ödenir?

Etiket hatası hattın üstünde değil, en pahalı noktada görünür: alıcı deposunda.

• Depo reddi. Sipariş numarası tutmayan koli mal kabulden geri çevrilir; parti kapıda bekler ve randevu yeniden alınır.
• Sayımın durması. Oranı okunamayan asorti koli tek tek açılır. Bir konteynerlik parti, sayımı günlere yayar.
• Yeniden etiketleme. Koliler varış deposunda yeniden etiketlenir. Atölyede dakikalar süren iş, orada partinin tamamını bekletir.
• Beyan uyuşmazlığı. Ağırlık ve adet gümrük beyanıyla tutmazsa parti gümrükte bekler; düzeltme ayrı bir evrak işi doğurur.

Ortak nokta şudur: etiketin maliyeti her yerde aynıdır, hatanın maliyeti bulunduğu yere göre değişir. Hattın üstünde yakalanan hata dakikaya, depoda yakalanan hata güne mal olur.

Hattımızda koli etiketi nasıl kapanır?

Şablonu biz üretmeyiz; alıcının formatı esastır. Şablon yoksa bu yazıdaki alan listesi üzerinden birlikte kurarız ve yazılı hâle getiririz.

Sıra sabittir: şablon alınır, ilk koli dizilip fotoğrafla onaya sunulur, seri o referansla basılır, etiketler geri okutulur, çeki listesiyle çapraz kontrol edilir. Sayım mutabakatı bu kontrolün çıktısıdır; tahmin edilen tek bir değer bulunmaz.

Kolileme ve sevk evrakının kapsamı koli paketleme ve sevkiyat hazırlığı sayfasındadır. Geçen terimlerin tanımları sözlükte durur.